GPT-4.1 چه بود و حالا کدام مدل جای آن را گرفته؟

چت جی پی تی ۴.۱ یا GPT-4.1‏ خانواده‌ای از مدل‌های OpenAI‏ است. عرضهٔ آن از API‏ شروع شد. این خانواده در ۱۴ آوریل ۲۰۲۵ به API‏ آمد و مدل اصلی آن، که بعدتر به ChatGPT‏ راه پیدا کرد، در ۱۴ مه در اختیار کاربران این سرویس قرار گرفت.

با این نام نمی‌توان اشتراک جداگانه‌ای تهیه کرد. مدل اصلی و نسخهٔ mini‏ از ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶ از ChatGPT‏ کنار رفته‌اند. برای انتخاب اشتراک امروز، تفاوت دسترسی API‏ و امکانات پلن‌ها را در نظر بگیرید.

چت جی پی تی ۴.۱ و نسخه‌های آن

ChatGPT‏ دستیار گفتگوی OpenAI‏ است. پاسخ‌هایش را مدل‌های خانوادهٔ GPT‏ تولید می‌کنند. GPT-4.1‏ ابتدا در API‏ منتشر شد، یعنی رابطی که توسعه‌دهنده با آن مدل را به نرم‌افزار خود متصل می‌کند، و حدود یک ماه بعد مدل اصلی به فهرست ChatGPT‏ برای مشترکان Plus‏، Pro‏ و Team‏ آمد. نام Team‏ بعدها به Business‏ تغییر کرد.

در این خانواده، GPT-4.1‏ مدل اصلی بود. GPT-4.1 mini‏ نسخهٔ سبک‌تر آن بود و GPT-4.1 nano‏ از بقیهٔ اعضای خانواده کوچک‌تر بود. در همان ۱۴ مه، mini‏ جای GPT-4o mini‏ را گرفت تا وقتی کاربران رایگان به محدودیت GPT-4o‏ می‌رسند، گفتگو را با این مدل جایگزین ادامه دهند. پس کاربران رایگان هم به این خانواده دسترسی داشتند. عرضهٔ nano‏ در خود ChatGPT‏ تأیید نشده است و اینجا از آن به‌عنوان عضو خانوادهٔ API‏ نام می‌بریم.

وقتی آموزش قدیمی را می‌خوانید، ببینید روش توضیح‌داده‌شده مربوط به ChatGPT‏ است یا API.‏ مدل حساب شما ممکن است عوض شده باشد. وضعیت دسترسی آن دوره را می‌توانید در یادداشت‌های انتشار OpenAI‏ بخوانید.

GPT-4.1‏ در برابر GPT-4o‏ و تفاوت زمینه با حافظهٔ ChatGPT‏

GPT-4.1‏ هنگام عرضه بر برنامه‌نویسی، پیروی دقیق از دستورها و کار با متن‌های بلند تمرکز داشت. OpenAI‏ در معرفی رسمی این خانواده برای مدل اصلی در آزمون برنامه‌نویسی SWE-bench Verified‏ امتیاز ۵۴٫۶ درصد را گزارش کرد. این عدد مربوط به زمان عرضه است. کیفیت یا سرعت مدل در همهٔ کارهای امروز را نمی‌توان فقط از همین امتیاز نتیجه گرفت.

اینجا پنجرهٔ زمینه با حافظه فرق دارد. اولی مقدار اطلاعاتی است که مدل هنگام پاسخ دادن هم‌زمان در نظر می‌گیرد، اما حافظه یا Memory‏ به یادآوری اطلاعات و مراجعه به گفتگوهای قبلی مربوط است و ویژگی مستقلی به شمار می‌آید. مراجعه به چت‌های قبلی در ۱۰ آوریل ۲۰۲۵ ابتدا برای مشترکان Plus‏ و Pro‏ عرضه شد. این قابلیت حاصل عرضهٔ GPT-4.1‏ نبود. خواندن یک متن بلند در گفتگوی فعلی، با مراجعه به اطلاعات گفتگوهای گذشته یکی نیست.

در مشخصات رسمی GPT-4.1‏ در API‏، پنجرهٔ زمینهٔ مدل اصلی ۱٬۰۴۷٬۵۷۶ توکن است. توکن واحد پردازش متن در مدل است. هر توکن لزوماً یک کلمه نیست. این ظرفیت را سقف یک گفتگوی معمول در ChatGPT‏ ندانید و از آن وعدهٔ یادآوری دائمی همهٔ اطلاعات برداشت نکنید.

GPT-4.1‏ هنوز در دسترس است؟ وضعیت ChatGPT‏ و API‏

خرید Plus‏ یا Pro‏، مدل را به ChatGPT‏ برنمی‌گرداند. طبق اعلام رسمی بازنشستگی مدل‌ها، GPT-4.1‏ و mini‏ همراه با GPT-4o‏ در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶ از ChatGPT‏ کنار رفتند، ولی این تصمیم در زمان اعلام، دسترسی API‏ را تغییر نداد. مدل اصلی هنوز در مستندات API‏ فهرست شده است و هزینهٔ API‏ جدا از اشتراک ChatGPT‏ محاسبه می‌شود.

برای nano‏ باید به تاریخ دیگری توجه کنید. فهرست رسمی بازنشستگی API‏ پایان دسترسی GPT-4.1 nano‏ و نسخهٔ تاریخ‌دار آن را برای ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است. برنامه‌تان به nano‏ وابسته است؟ برای انتقال آن آماده شوید. این تاریخ به مدل اصلی یا نسخهٔ mini‏ مربوط نیست.

مسیر مدل‌ها از GPT-4.1‏ تا امروز

تغییر نسل‌ها و دسترسی را در جدول دنبال کنید. رویدادهای تابستان بر پایهٔ گزارش رسانه‌ها نوشته شده‌اند و عرضهٔ اکتبر با اطلاعیهٔ رسمی تطبیق داده شده است.

در اطلاعیهٔ OpenAI‏ در ۷ اکتبر، نام‌های GPT-6 Sol‏ و GPT-6 Luna‏ آمده‌اند، اما راهنمای مدل‌ها هنوز برای Free‏ و Go‏ نام GPT-5.6 Luna‏ را به‌کار می‌برد. در صفحهٔ پلن‌ها GPT-6.1 Sol‏ هم دیده می‌شود. این نام‌ها را یکسان فرض نکنید، چون عرضه تدریجی است و منابع اختلاف دارند. نام دقیق مدل را در فهرست حساب خودتان ببینید. پایان دسترسی GPT-5.5‏ در ChatGPT‏، Work‏ و Codex‏ نیز برای ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام شده است.

پلن ChatGPT‏ را بر اساس کارتان انتخاب کنید

انتخاب پلن را با ابزارهای موردنیازتان شروع کنید. ظرفیت هرکدام را در صفحهٔ رسمی پلن‌های ChatGPT‏ ببینید و هنگام انتخاب به یاد داشته باشید که خرید اشتراک، دسترسی همیشگی به یک مدل ثابت را تضمین نمی‌کند.

برای کارهای روزمره، Free‏ یا Go‏؟

با Free‏ می‌توانید گفتگو را شروع کنید، متنی را ترجمه کنید یا خلاصه بخواهید و با کاربردهای ChatGPT‏ آشنا شوید. دسترسی به فایل، تصویر و صدا محدود است و Deep Research‏، Codex‏ و ChatGPT Work‏ هم محدودیت دارند. در این پلن GPT‏ سفارشی نمی‌سازید و Sites‏ هم ارائه نمی‌شود.

کارهای روزمره‌تان ظرفیت بیشتری می‌خواهد؟ Go‏ را بررسی کنید. در مقایسه با Free‏، برای پیام‌های همراه با ابزار، فایل، تصویر و صدا ظرفیت بیشتری دارید و حافظهٔ این پلن طولانی‌تر است، ولی ظرفیت Codex‏، Work‏ و Deep Research‏ همچنان از Plus‏ کمتر است.

در Go‏ به GPT-6 Sol‏ دسترسی ندارید. مدل گفتگو از خانوادهٔ Luna‏ است. ساخت GPT‏ سفارشی و Sites‏ در این پلن هم ارائه نمی‌شود.

امکانات Plus‏، Pro‏ و پلن‌های سازمانی

برنامه‌نویسی، پژوهش یا تولید محتوای مداوم دارید؟ Plus‏ را بررسی کنید. قیمت رسمی پلن Plus‏ نزد OpenAI‏ ماهانه ۲۰ دلار است. در این پلن تبلیغی نمی‌بینید.

در Plus‏، ظرفیت Codex‏، Deep Research‏ و حافظه گسترده‌تر است و می‌توانید GPT‏ سفارشی بسازید یا از کارهای زمان‌بندی‌شده و Sites‏ استفاده کنید. اطلاعیهٔ اکتبر مدل گفتگوی آن را GPT-6 Sol‏ معرفی می‌کند. GPT-6 Astra‏ در Work‏ و Codex‏ ارائه می‌شود.

تفاوت سطح‌های Pro‏ را بشناسید

ظرفیت Plus‏ پاسخگوی حجم کارتان نیست؟ Pro‏ ظرفیت بیشتری دارد. هر سه سطح آن به مدل‌های Pro‏، کدکس، تحقیق عمیق، ساخت تصویر، حافظه و بارگذاری فایل دسترسی دارند. تفاوت در ظرفیت استفاده است. طبق راهنمای رسمی سطح‌های Pro‏، قیمت ماهانهٔ OpenAI‏ برای پلن‌های Pro 100‏، Pro 200‏ و Pro 500‏ به‌ترتیب ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ دلار است.

برای جلسات طولانی کدنویسی، Pro 100‏ معرفی شد. دو سطح بالاتر ظرفیت بیشتری دارند. میان پلن‌های Pro‏، فقط سطح ۵۰۰ دلاری شامل Ultrafast‏ برای GPT-6 Astra‏ و GPT-6.1 Sol‏ در Work‏ و Codex‏ است، حالتی که پاسخ را سریع‌تر تولید می‌کند ولی ظرفیت استفادهٔ شما را نیز سریع‌تر مصرف می‌کند. خرید اعتبار روی دو سطح دیگر، این حالت را فعال نمی‌کند. ظرفیت همهٔ ابزارها هم نامحدود نیست.

پلن Pro 200‏ دوباره برای مشترکان جدید عرضه می‌شود، اما ظرفیت تازهٔ آن نسبت به گذشته کاهش یافته است. مشترکان واجد شرایط تا ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ ظرفیت قبلی را حفظ می‌کنند. این شرایط شامل دسترسی به Ultrafast‏ نمی‌شود.

در Business‏ که جایگزین پلن Team‏ شده است، اعضای تیم در یک فضای کاری مشترک فعالیت می‌کنند. Enterprise‏ برای سازمان‌هاست و مسئول حساب، دسترسی کاربران را مدیریت می‌کند. گزینه‌های دیگر را می‌توانید در دستهٔ هوش مصنوعی و دستیار هوشمند مقایسه کنید.

با مدل‌ها و ابزارهای فعلی چه کار می‌کنید؟

توضیح یک بند جزوه را از ChatGPT‏ بخواهید. می‌توانید سؤال تمرینی هم بپرسید. برای کار دانشجویی، Projects‏ گفتگوها، فایل‌ها و دستورهای مربوط به یک درس یا مقاله را کنار هم نگه می‌دارد و Deep Research‏ یا تحقیق عمیق موضوع را از چند منبع بررسی می‌کند.

در برنامه‌نویسی، توضیح یک تابع یا بررسی خطا را به ChatGPT‏ بسپارید، یا از آن پیش‌نویس مستندات بخواهید. Codex‏ یا کدکس عامل برنامه‌نویسی است. با ChatGPT Work‏ مراحل یک کار را پیش می‌برید، پس حجم این کارها را هم هنگام انتخاب پلن در نظر بگیرید.

تصویر بنرتان را با ChatGPT Images 2.5‏ بسازید. با همین ابزار می‌توانید تصویر موجود را هم ویرایش کنید و برای شروع طراحی پوستر از قالب‌های بخش Images‏ کمک بگیرید. گزارش‌های سپتامبر از قابلیت Sketch‏ هم خبر داده‌اند. در تولید محتوا، نوشتن پیش‌نویس مقاله یا معرفی محصول را می‌توانید به ChatGPT‏ بسپارید.

جی پی تی لایو و پیگیری کارها

با گفتگوی صوتی Live‏ زبان، مصاحبه یا ارائه تمرین کنید. می‌توانید پاسخ را قطع کنید. توضیح آهسته‌تر هم می‌توانید بخواهید. طبق راهنمای رسمی گفتگوی صوتی، Free‏ و Go‏ از GPT-Live-1 mini‏ و Plus‏ و Pro‏ از GPT-Live-1‏ استفاده می‌کنند و ظرفیت استفاده به پلن شما بستگی دارد.

Live‏ ویدیو یا اشتراک صفحه ندارد. این امکانات در حالت Advanced‏ اپلیکیشن موبایل برای مشترکان واجد شرایط ارائه می‌شوند.

کارهای پیوسته و اداری را چطور پیش ببریم؟

از ChatGPT‏ پیش‌نویس پاسخ مشتری یا یادداشت جلسه بخواهید. برای یک کسب‌وکار کوچک، می‌توانید در Plus‏ و پلن‌های بالاتر GPT‏ سفارشی متناسب با کارتان بسازید و با Sites‏ سایت یا ابزار ساده‌ای را بسازید و منتشر کنید. اتصال به Google Drive‏، Box‏، Dropbox‏ و SharePoint‏ نیز ذکر شده است. دسترسی پلن‌تان به اتصال‌ها را بررسی کنید.

پژوهش کاری را می‌توان به Dots‏ یا دات‌ها سپرد که با GPT-6 Astra‏ روی رایانهٔ ابری خود، هدف را در برنامه‌های متصل پیگیری می‌کنند و هرجا تصمیمی لازم باشد، نظر شما را می‌خواهند. عرضه برای Pro‏ و Business Premium‏ تدریجی است. کارهای سپرده‌شده به Work‏ یا Codex‏ از ظرفیت پلن مصرف می‌کنند و برای گزارش‌های دوره‌ای هم کارهای زمان‌بندی‌شده کاربرد دارند.

برخی ابزارهای آموزش‌های قدیمی دیگر ارائه نمی‌شوند: Pulse‏ جای خود را به کارهای زمان‌بندی‌شده داده است. Atlas‏ بازنشسته شده است. ایجاد یا پیوستن به گروه‌های جدید از ۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ متوقف شده است. جزئیات بیشتر را در راهنمای مدل‌ها و پلن‌های ChatGPT‏ در ۱۴۰۵ بخوانید.

پرسش‌های رایج دربارهٔ GPT-4.1‏

GPT-4.1‏ با GPT-4o‏ چه فرقی داشت؟

تمرکز GPT-4.1‏ بر کدنویسی و متن‌های بلند بود و ارزیابی‌های رسمی زمان عرضه، بهبودهایی نسبت به GPT-4o‏ نشان می‌دادند. هر دو از ChatGPT‏ کنار رفته‌اند. مقایسهٔ آن دوره به‌تنهایی برای انتخاب اشتراک امروز کافی نیست.

GPT-4.1‏ با GPT-5‏ چه فرقی دارد؟

در ۷ آگوست ۲۰۲۵، GPT-5‏ به‌عنوان نسل بعدی برای همهٔ پلن‌های ChatGPT‏ با ظرفیت متفاوت عرضه شد. نسل‌های تازه‌تری هم پس از آن آمدند. برای کار امروزتان، مدل پیش‌فرض حساب و ابزارهای پلن خود را بررسی کنید.

GPT-4.1 mini‏ و nano‏ هنوز به درد می‌خورند؟

نسخهٔ mini‏ از ChatGPT‏ کنار رفته است. عرضهٔ nano‏ در این سرویس تأیید نشده است. برای پروژهٔ نرم‌افزاری، وضعیت هر نسخه را جداگانه بررسی کنید، به‌ویژه nano‏ که پایان دسترسی API‏ آن برای ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام شده است.

آیا باید برای دسترسی به چت جی پی تی ۴.۱ اشتراک بگیرم؟

خیر، اشتراک مستقلی با نام GPT-4.1‏ وجود ندارد. با خرید پلن، مدل ثابتی نمی‌خرید. برای ابزارها و ظرفیت بیشتر، تفاوت اشتراک‌ها را در راهنمای پلن‌ها مقایسه کنید. پلن‌های موجود فروشگاه را در صفحهٔ اکانت ChatGPT‏ می‌بینید.

آیا GPT-4.1‏ هنوز در API‏ یا فهرست مدل‌های قدیمی وجود دارد؟

مدل اصلی هنوز در مستندات API‏ فهرست شده است، اما خودش و نسخهٔ mini‏ از ChatGPT‏ بازنشسته شده‌اند. وضعیت این دو محیط یکسان نیست. برای ادامهٔ پروژهٔ قدیمی یا ساخت برنامهٔ تازه، مشخصات همان مدل و اطلاعیه‌های API‏ را بررسی کنید.

آیا پنجرهٔ زمینهٔ بزرگ یعنی ChatGPT‏ گفتگوهای قبلی را به یاد دارد؟

خیر، این دو قابلیت جدا هستند. پنجرهٔ زمینه به اطلاعاتی مربوط است که مدل هنگام پاسخ دادن پردازش می‌کند، ولی مراجعه به چت‌های قبلی بخشی از Memory‏ است و از عدد زمینهٔ API‏ نمی‌توان میزان حافظهٔ اشتراک را نتیجه گرفت.

آیا با ChatGPT‏ فعلی می‌توان ویدیو ساخت؟

طبق راهنمای رسمی توقف Sora‏، تجربهٔ وب و اپلیکیشن آن در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶ متوقف شد و پایان API‏ برای ۲۴ سپتامبر اعلام شده بود. تولید ویدیو را نباید جزو امکانات فعلی پلن Plus‏ یا پلن Pro‏ دانست. ساخت تصویر قابلیت جداگانه‌ای است. گفتگو با صدا هم به معنی ساخت ویدیو نیست.

منابع

• معرفی GPT-4.1‏، مشخصات API‏ و یادداشت‌های انتشار OpenAI‏، مراجع رسمی عرضه هستند.

• اطلاعیهٔ بازنشستگی ChatGPT‏ و فهرست بازنشستگی API‏، وضعیت دسترسی را توضیح می‌دهند.

• صفحه‌های ویکی‌پدیای GPT-4.1‏، GPT-5‏ و GPT-5.5‏ برای تاریخچه استفاده شده‌اند.

• گزارش TechCrunch‏، «OpenAI releases GPT-5.5 Instant‏» در ۵ مه ۲۰۲۶، تغییر مدل پیش‌فرض را شرح می‌دهد.

• معرفی GPT-6 Astra‏ در OpenAI Developer Community‏، مربوط به ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ است.

• راهنمای «GPT-6 and other models in ChatGPT‏» و اطلاعیهٔ اکتبر، نام مدل‌ها را توضیح می‌دهند.

• گزارش‌های Notebookcheck‏، Pasquale Pillitteri‏ و Developers Digest‏ با اطلاعیهٔ رسمی اکتبر مقایسه شده‌اند.

• گزارش TechCrunch‏ در ۱۰ آوریل ۲۰۲۵، عرضهٔ مراجعه به چت‌های قبلی را توضیح می‌دهد.

• صفحهٔ پلن‌ها، معرفی Sites‏ و گزارش‌های مرجع مانند The AI Career Lab‏ برای مقایسهٔ ابزارها استفاده شده‌اند.

• راهنمای رسمی توقف Sora‏، تاریخ پایان سرویس را اعلام می‌کند.

• معرفی رسمی Dots‏ و راهنمای Pro‏، امکانات تازه و تفاوت سطح‌ها را توضیح می‌دهند.

• یادداشت‌های انتشار ChatGPT‏ و تغییرات ChatGPT‏ و Codex‏، مراجع به‌روزرسانی ابزارها هستند.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۰ مهر ۱۴۰۵